boekweit meel

Boekweit, zaad of graan ?

Hoewel boekweit geen graan is wordt het gegeten zoals graan, boekweit een zaad, ook wel pseudo graan genoemd. Van boekweitzaad wordt vaak meel gemalen, dit meel is voedzaam en is tegelijkertijd licht verteerbaar. Boekweit is rijk aan koolhydraten, vezels, vitamine B1, vitamine B6 en verschillende mineralen, zoals magnesium, koper, kalium, fosfor, flavonoïden en antioxidanten.

Voedingswaarde & kwaliteit (volkoren) Boekweitmeel bevat veel eiwit, Boekweit is een van de beste bronnen van plantaardige eiwitten (8 gram per 100 gram) in tegenstelling tot tarwe- en roggemeel (ongeveer tarwe 11 gram en rogge 10 gram per 100 gram) en bevat 74 gram per 100 gram koolhydraten.

Boekweit bevat iets minder mineralen en minder B-vitamines. In tegenstelling tot andere granen zoals tarwe, rijst en maïs, scoort boekweit laag op de glycemische index.

 

Zitten er gluten in Boekweit?

Boekweit is een ‘pseudograan’ en is eigenlijk een zaad. Boekweit bevat geen gluten, en is dus een onderdeel van vele glutenvrije of gluten arme producten zoals Biobite LKKRBoekweit. Boekweit kan zonder gluten niet rijzen of heel weinig en kan het voor gist of desem deeg alleen in combinatie met andere glutenrijke meel- of bloemsoorten gebruikt worden. Meer lezen, klik op deze link: http://www.biobite.nl/index.php/nl/boekweit-info

 

Volkoren Boekweit is rijk aan vezels

Boekweit is rijk aan vezels. Een studie die werd gepubliceerd in het American Journal of Gastroenterology zou uitwijzen dat een vezelrijke voedingspatroon uitstekend helpt bij het voorkomen van galstenen. 69.000 Mensen deden mee aan dit vezelrijke voeding dieet. Biologisch volkoren Boekweit van de hele korrel bevat meer voedingswaarde dan standaard meel of bloem. De biologische variant bevat  minder  bestrijdingsmiddelen.

BioBite werkt uitsluitend met biologische ingrediënten.

 

Soorten, smaak, kleur & gebruik

Biologisch is boekweit o.a. verkrijgbaar in boekweitgrutten (gebroken boekweitkorrels), boekweitmeel (gemalen boekweitgrutten), boekweitvlokken (geplette boekweitgrutten), geroosterde boekweitkorrels (Kasha), en als noedels op basis van boekweitmeel (Soba). Boekweitzaad kan lichtgekleurd (wanneer alleen gedroogd) of bruin (gedroogd en geroosterd) zijn.

 

Boekweit;  een echte blije bijen plant

Boekweit is een plant uit de rabarberfamilie. Het zaad wordt vaak  “het zwarte zaad” genoemd. Het is een perfecte graanvervanger, vooral omdat het geen gluten bevat.

Wat wij boekweit noemen is het eetbare zaad dat zich aan dunne steeltjes aan de plant bevindt. Dit  boekweitzaad lijkt een beetje op beukennootjes, maar dan beduidend kleiner, zo’n 6 mm lang. Het heeft dezelfde opvallende drie kanten. Één kilo zaad bevat ongeveer 45.000 zaden.

 

Waar komt het vandaan?

De 5 belangrijkste producenten van boekweit zijn China, Polen, Brazilië, Rusland en de Verenigde Staten.  Binnen Europa wordt boekweit  veel verbouwd in Polen, en in mindere mate in Frankrijk. Boekweit groeit het beste op arme gronden zoals zandgronden en de dalgronden van hoogveen. Op vruchtbare grond wordt de plant wel een meter hoog en is de groei uitbundig . In plaats van de eetbare zaden komt er dan te veel blad aan de plant, waardoor hij plat slaat. Op arme gronden bereikt boekweit een hoogte van 50 cm.  

Boekweit is echt een zomerplant. Hij heeft een groeiperiode van zo’n 3 maanden of 100 dagen, met de oogst meestal van juli tot september. Bijen zijn dol op deze plant. Hij kan slecht tegen harde regen, wind of hagel, maar kent geen plagen of ziekten.

In tegenstelling tot echte granen rijpen de korrels on-gelijkmatig, waardoor ze niet tegelijkertijd geoogst kunnen worden.

 

De plant zelf is éénjarig en heeft een holle rode stengel. De blaadjes zijn soms driehoekig, soms hartvormig. De plant bevat bloemen die in pluimen zijn gegroepeerd en wit tot roze van kleur zijn. Ze bevatten veel nectar, wat ze erg aantrekkelijk maakt voor bijen.

 

Samengevat, boekweit is:

  • een rijke koolhydraatbron;

  • een goede bron van vitamine B1 en B6;

  • rijk aan mineralen: mangaan, fosfor, ijzer, zink en koper en vooral een veel magnesium, een belangrijk mineraal dat gunstig is voor hart- en  spierweefsel   

  • erg vezelrijk, bevordert de spijsvertering en stoelgang;

  • vrij van gluten;

  • bekend om de hoge kwaliteit eiwitten, met alle 8 essentiële aminozuren. M.n. lysine, tryptofaan en arginine, een combinatie die vrij moeilijk te vinden is in andere soorten granen. De meeste granen missen vooral lysine. Doordat die wel beschikbaar is in boekweit, is het eiwitrendement veel hoger. Bijna net zo hoog als van de beste dierlijke eiwitten, zoals melk- en vleeseiwit.

  • voedend en verzadigend, waardoor trek naar tussendoortjes verminderd wordt;

  • rijk aan antioxidanten, de bloem van boekweit bevat namelijk meer antioxidanten, (zoals catechines en rutine,) dan andere granen.

  • Rutine is een flavonoide, hoewel het geen vitamine is ook wel ‘vitamine P’ genoemd

  •  Voedingswaarden tabel klik hier

     

    Voorlichtingssites zoals voedingsCentrum of natuurartsen maken ook melding van andere gunstige voedingsvoordelen van Boekweit, zie http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-p.aspx). Boekweit wordt door niet wetenschappelijke bronnen en natuurartsen ook wel aangeprezen door onderstaande voedingswaarde, deze zijn niet wetenschappelijk bewezen! Wij vermelden enkel de opsomming aan kwaliteiten die aan boekweit worden toegeschreven zonder daar een claim voor in te dienen !

 

  • Tryptofaan zou mogelijk verband kunnen hebben met een gunstig werking voor de stemming en een goede nachtrust

  • Zou mogelijk invloed hebben op de goed voor de bloedsuikerspiegel

  • Er wordt beweerd dat het bijdraagt aan een goede doorstroming van het bloed, het remmen van ontstekingen, en het verlagen van de bloeddruk.

  • Dankzij de aanwezigheid van vitamine-B en magnesium werkt het rustgevend

  • om de bloedsuiker te stabiliseren 

  • draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel

  • draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid

  • boekweit wordt vaak aangeraden om de bloedsuiker te stabiliseren

  • verbetert het de stofwisseling van het eiwit dat de huid stevigheid geeft (collageen) en het bevat acht essentiële aminozuren, wat vrij zeldzaam is

  • de flavonoïde routine, ook ruim aanwezig in boekweit, houdt het bloed vloeibaar en laat het cholesterolgehalte dalen. Ook versterkt het de bloedvaten en wordt het risico op hoge bloeddruk verminderd.

Soorten, smaak, kleur & gebruik over de wereld Biologisch is boekweit o.a. verkrijgbaar in boekweitgrutten (gebroken boekweitkorrels), boekweitmeel (gemalen boekweitgrutten), boekweitvlokken (geplette boekweitgrutten), geroosterde boekweitkorrels (Kasha), en als noedels op basis van boekweitmeel (Soba).

Boekweitzaad kan lichtgekleurd (wanneer alleen gedroogd) of bruin (gedroogd en geroosterd) zijn.

De harde, onverteerbare omhulsels van de boekweitzaadjes worden, indien gebruikt voor menselijke consumptie, altijd verwijderd, waardoor de ‘grutten’ overblijven.

 

Boekweitzaad heeft een lichte nootachtige smaak, die door het roosteren versterkt kan worden. Boekweitmeel is het fijngemalen zaad en wordt in China, Japan, Korea en andere Aziatische landen vaak gebruikt voor (soba) noedels.

In Rusland wordt het vaak geroosterd  gebruikt (kasha).  Van de grutten maakt men o.a. pap en boekweitbier. Het wordt ook vaak gekookt en opgediend als bijgerecht, als risotto, of koud als tabbouleh. Boekweit kan een oosterse smaak geven aan allerlei gerechten.

De doppen van het zaad worden ook gebruikt,  bv. als inhoud van kussens zoals bijvoorbeeld meditatiekussens.

Sommige mensen zijn hier echter allergisch voor.

 

Geschiedenis, Anekdote & Trivia over Boekweit

Boekweit wordt verbouwd op paardenzweet’ is een oude Nederlandse spreuk.

Dit duidt op het feit dat boekweit het beste groeit op een diep losgemaakte ondergrond, wat veel ploegen en dus veel trekkracht vergt.

 

Zowel het wapen van Hilversum als dat van Bussum toont boekweitkorrels van goud op een blauw veld. Het was namelijk in de 16e eeuw een belangrijke voedingsbron voor de plaatselijke bevolking, wat voornamelijk komt doordat het goed op schapenmest gedijt. Dat was in die tijd, in die omgeving in overvloed aanwezig .Toen de schapenmest in de 20e eeuw overal werd vervangen door kunstmest verdween daarmee ook de boekweit bouw.

 

Een  andere bijzondere uitspraak is: ‘boekweitzoad en vrouwluuproat, eens in de zeuven joar goed’.

Dit sloeg op het feit dat de opbrengsten van boekweit sterk wisselde van jaar tot jaar.

 

Volgens het VoedingsCentrum wordt Boekweit in Nederland verbouwd. Van oorsprong komt het uit China. Het vermoeden is dat het afkomstig is uit een tamelijk droog deel van China, met name rondom de grenzen met Mongolië of Tibet. Volgens sommige geleerden werd boekweit van daaruit door de Mongolen langs de zijderoute via Oost-Europa naar West-Europa gebracht.

Uit stuifmeel onderzoek blijkt echter dat boekweit zelfs al vóór het begin van de jaartelling in Nederland voorkwam.

 

Het is wel bekend dat al vanaf 1390 boekweit in Nederland werd gebruikt.

We weten dat er twee rassen verbouwd werden: de Staphorster bruinzwarte (die groeide op de veengronden) en de Brabantse grijze (groeiend op zandgronden).

In het Nederland van het midden van de 19e eeuw besloeg boekweit ongeveer 8% van het landbouwareaal (65.000 ha), maar na de Tweede Wereldoorlog bleef daar praktisch niets meer van over.

Ook binnen de rest van Europa werd boekweit op vrij grote schaal verbouwd.

Door de bewerkelijkheid en de kwetsbaarheid van de cultuur, alsmede door de geringe opbrengst per oppervlakte-eenheid (vooral in vergelijk met tarwe), wordt het nu nauwelijks nog geteeld. Het stond in die tijd bekend als ‘jammerkoren’, omdat een geringe nachtvorst al zorgde dat de hele oogst van dat jaar verloren ging.

 

 

Het is niet precies bekend waar boekweit oorspronkelijk vandaan kwam. Het vermoeden is dat het afkomstig is uit een tamelijk droog deel van China, met name rondom de grenzen met Mongolië of Tibet.

 

Volgens sommige geleerden werd boekweit van daaruit door de Mongolen langs de zijderoute via Oost-Europa naar West-Europa gebracht. Uit stuifmeel-onderzoek blijkt echter dat boekweit zelfs al vóór het begin van de jaartelling in Nederland voorkwam.

 

Het is wel bekend dat al vanaf 1390 boekweit in Nederland werd gebruikt. We weten dat er twee rassen verbouwd werden: de Staphorster bruinzwarte (die groeide op de veengronden) en de Brabantse grijze (groeiend op zandgronden). In het Nederland van het midden van de 19e eeuw besloeg boekweit ongeveer 8% van het landbouwareaal (65.000 ha), maar na de Tweede Wereldoorlog bleef daar praktisch niets meer van over. Ook binnen de rest van Europa werd boekweit op vrij grote schaal verbouwd. Door de bewerkelijkheid en de kwetsbaarheid van de cultuur, alsmede door de geringe opbrengst per oppervlakte-eenheid (vooral in vergelijk met tarwe), wordt het nu nauwelijks nog geteeld. Het stond in die tijd bekend als ‘jammerkoren’, omdat een geringe nachtvorst al zorgde dat de hele oogst van dat jaar verloren ging. 

 

Artikel: onder begeleiding van Susanne de Raaij (Biobite) & Monique Goderie (Appel & Ei) als stage opdracht door M. van Scharrenburg, student Kraaybeekerhof 2015

 

Informatie over alle ingrediënten in Biobite vind je hier

Klik hier voor geraadpleegde bronnen 

 

 

BioBite Nederland BV

KVK 61075957

IBAN NL90TRIO0197923232

BTW NL854194733B01

Vegan BIO Certificaat  

Contact Susanne de Raaij E biobite@biobite.nl M 06 519 92 994